Kazakistan etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Kazakistan etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

2 Temmuz 2012 Pazartesi

500 Metre Yerin Altında, Kazakistan


 
Saat gece tam 12… İki Rus, bir Kazak, bir de ben, zifiri karanlık, uçsuz bucaksız, kurak düzlüklerinde ilerliyoruz Kazakistan’ın, Karaganda’dan Çezkazgan’a,  berbat bir yolda…  
Bulutların arasında aynı portakal dilimi bir yarım ay, fonda, yoldaki çukurlar yüzünden sürekli atlayarak çalan bir Enigma CD’si… Ucuz bir korku filminin giriş sahnesi gibi ….


Hiç sevmem gece yolculuklarını, hem de direksiyonda bir Rus, (ama günahını almışım ayıkmış bu, hayret!..) Son dakikaya kadar içimde bir sıkıntı, vaz mı geçsem diye düşünüyorum ama malum korkunun faydası yok hiçbir şeye, şoföre bir naneli çiklet bir de enerji içeceği verdim sonra vurdum kafayı yattım sabah 7'de Çezkazgan’a varana dek, uyumadım da, uyanmadım da… 

  ( Kazakmis'in Çezkazgan'daki Meşhur, "Mimari Harikası" Maden İşletme Binası )

Çezkazgan, dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri ( sanırım 2. si, piyasa değeri 13,5 milyar dolar ) olan Kazakmis’in ( Kazaklar çok güzel “Kazağmıs” diyor ) merkezi. Hem en büyük yeraltı maden işletmeleri burada, hem de ofisleri … 
2001 yılında babamla da gelmiş, 360 metreye inmiştik, tabii 11 yılda 360 metrede bir şey kalmamış, bu sefer 500 metreye iniyoruz, Rus Ivan, Kazak Azamet ve Ben ….


Zambiya’nın aksine buradaki “kafes” değil sadece asansör, biraz daha hızlı indi sanki ben de o kadar çok korkmadım galiba ama aşağıdaki duygu yine aynı, tarifsiz …
Aşağıda bir dünya var, dev bir labirent, kaybolanı bulamıyorlarmış, bozulan makineleri de yukarı çıkarmıyorlar aşağıda kalıyor, aşağıda ne kadar makine, araç gereç olduğunu da tam olarak bildiklerini sanmıyorum.



Önce yaklaşık 6 tane 40 tonluk makinenin aynı anda tamir edilebildiği servis noktasına gidiyoruz, oradan da bizim zincirlerin çalıştığı noktaya “disneyland” turumuz başlıyor …
Zambiya’ya bir Land Rover pikapın kasasında gitmiştik, bu sefer daha konforlu, Rus bir askeri minibüsten bozma aracın içindeyiz her tarafımız sac, off-road’un kralını yapıyoruz, zıplaya zıplaya gidiyor araç, bazen belki  45 – 50 derece rampadan iniyor, çıkıyor, suları saymıyorum bile, bu bölümü gerçekten çok eğlenceli, para versen yapamazsın, macera turizmi ….


Tabi başta o aracı hergün yaklaşık 10 saat kullanan sürücü olmak üzere, araçtaki hiç kimse benim kadar eğleniyor gibi görünmüyordu. Macere turizmi bir yana, yerin altındasın ve işte asıl şimdi anlıyorsun aslında ışık, güneş, oksijen, gökyüzü ne demekmiş... Gerçi hergün buraya indikleri için onlar alışmışlardır buna ve fakat her gün dışarıda olanlar da hiç bilmez ya gökyüzünün kıymetini ...

    ( Yukarı çıkmak için bekleme odasında asansörü bekleyen madenciler  )


Kural : Açık havanın kıymetini bil, fırsatın varsa tercihin hep dışarısı olsun, AVM'lere tıkışma, televizyona, bilgisayara yapışma, özellikle de bu sıcak yaz günlerinin en güzel saatlerini, sabahlarını ve akşamlarını harcama...
Sokağa Çık, Bahçeye Çık, Yola Çık, Gökyüzünün kıymetini bil !


29 Haziran 2011 Çarşamba

Bahtı Kara, Umudu Kömür, Karaganda, Kazakistan...

Bahtı kara, çünkü sadece 20 yıl öncesine kadar Sovyet "İşgal" inde yaşamış, Kazaklığından uzaklaşmış, dilini unutmuş, dinini kaybetmiş ...

Umudu kömür, çünkü allah vergisi çok zengin kömür, bakır, altın, uranyum madenleri sayesinde, işgalden kurtulan ülkeler arasındaki en zengini, en "modern"i ...


Gerçi bazı ülkelere, modernlik, demokrasi yaramaz hemen, önce biraz kötek iyi gelir, burada da Nazarbayev çoğunlukla kötekle, iyi idare etmiş durumu ve büyük krizler olmadığı dönemlerde hep fazla vermiş bütçeleri...


Kent ise klasik Sovyet kenti : geniş caddeler, kirli arabalar, eski püskü, büyük binalar, kocaman meydanlar, bol bol park ve bir sürü mutsuz insan ...


Uzun zaman önceydi, Almaata'ya da gitmiştim, o zaman başkentti, ( Şimdi başkent Astana ) ve Kazakistan'dan çok Rusya'nın bir kentiydi ... Hala nüfusun %50 si Rus, resmi dil Rusça, ticari dil Rusça, radyo televizyon Rusça...


Ankara Restoran'ın sahibi Konyalı Abi : "ilk geldiğimizde Cuma namazında hiç cemaat yoktu" diyor "ama şimdi bayağı kalabalık oluyor, ama hala domuz eti yiyorlar..."


Çok geç kalmışız biz, ama buna da şükür, Türk firmaları, Türk Okulları, Türk Restoranları falan epey bi yayılmışız Kazakistan'a... Kazakça çok az benziyor Türkçeye, Biz zor Kazakça öğreniriz ama onlar kolayca öğreniyor Türkçe... Bir sürü de genç var Türkiye'de çalışmış, okumuş... Eskiden Türk mallarından da çok korkuyorlardı, kazık yiye yiye, şimdi toparlanmış Allahtan, her yer Türk Malı Bira, Biskivü ( Piskevit de denebilir ) Çikolata, Konfeksiyon vb...

Ve ne kadar çok meraklılar çiçeğe ve gazeteye, dergiye... Adım başı kaldırımda, bir çiçekçi, bir gazete bayi, başında bir kadın ... Ne kadar çok kadın çalışan var hayret... İlk geldiğimde inanamamıştım yerin 400 metre altındaki madende kadın çalışan, merdivenin tepesinde, tavana doğru kaynak yapıyordu... "Kazak erkek" tabiri buradan geliyor herhalde ...

Kural : Kılıbık erkek, mutlu erkektir.